नेप्सेमा “मार्केट डेप्थ” बुझ्ने कला: खरिदकर्ता र विक्रेताको गतिविधिभित्र लुकेको संकेत

सुनकोसी न्यूज

वैशाख २५ गते शुक्रबार

काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा अधिकांश लगानीकर्ताले शेयरको मूल्य बढ्यो कि घट्यो भन्ने कुरामै ध्यान दिने गर्छन् । तर अनुभवी ट्रेडर तथा ठूला खेलाडीहरूले भने अर्को महत्वपूर्ण पक्ष — “मार्केट डेप्थ” — लाई विशेष महत्व दिने गरेका छन् । मार्केट डेप्थले बजारमा कुन मूल्यमा कति खरीदकर्ता (Buyer) र विक्रेता (Seller) सक्रिय छन् भन्ने देखाउँछ । यसबाट बजारमा वास्तविक माग र आपूर्तिको अवस्था बुझ्न सकिन्छ, जसले भविष्यको मूल्य चालबारे संकेत दिन सक्छ ।

यदि कुनै शेयरमा खरीद पक्षमा अत्यधिक मात्रा देखिन्छ भने त्यसलाई “Buying Side Surplus” भनिन्छ । सामान्यतया यस्तो अवस्थामा मूल्य हरियो (Green) मा छ भने शेयर अझ माथि जान सक्ने अनुमान गरिन्छ । तर बजार जानकारहरूका अनुसार अत्यधिक Buying Surplus सधैं सकारात्मक संकेत भने हुँदैन । कतिपय अवस्थामा ठूला खेलाडी वा “Operator” हरूले ठूलो खरीद आदेश राखेर बजारमा कृत्रिम उत्साह सिर्जना गर्छन्, जसले गर्दा सर्वसाधारण लगानीकर्ता आकर्षित हुन्छन् । त्यसपछि उनीहरूले विस्तारै आफ्ना शेयर बेच्न सुरु गर्छन् । यसलाई “Distribution Setup” भनिन्छ । यस्तो अवस्थामा मूल्य केही समय स्थिर देखिए पनि पछि दबाब बढ्दै जाँदा बजार कमजोर हुन सक्छ ।

त्यसैगरी, बजारमा बिक्री पक्ष बलियो देखिएमा “Selling Side Surplus” को अवस्था सिर्जना हुन्छ । मूल्य रातो (Red) मा रहेको बेला यस्तो अवस्था आएमा सामान्यतया बजार अझ घट्न सक्ने संकेत मानिन्छ । तर अनुभवी ट्रेडरहरूका अनुसार कहिलेकाहीँ यही अवस्था “Accumulation” को सुरुवात पनि हुन सक्छ । ठूलो बिक्री दबाब देखाएर बजारमा डर फैलाइन्छ, जसले गर्दा साना लगानीकर्ता आफ्नो शेयर बेच्न बाध्य हुन्छन् । त्यसपछि ठूला खेलाडीहरूले कम मूल्यमा शेयर संकलन गर्न सुरु गर्छन् । पछि अचानक खरीद पक्ष बलियो देखिन थाल्छ, Bid र Ask बीच ठूलो Gap आउँछ र मूल्य विस्तारै माथि बढ्न थाल्छ । यसलाई सम्भावित “Reversal Signal” को रूपमा हेरिन्छ ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार मार्केट डेप्थ एउटा उपयोगी संकेतक भए पनि यसलाई एक्लै आधार बनाएर निर्णय गर्नु उपयुक्त हुँदैन । मूल्य चाल (Price Action), Volume, Trend तथा समग्र बजार मनोविज्ञानसँग जोडेर हेर्दा मात्र यसको वास्तविक अर्थ बुझ्न सकिन्छ । बजारले कहिलेकाहीँ कमजोरी आउनुअघि बलियो संकेत देखाउँछ भने डर फैलिएको बेला नै नयाँ अवसर सिर्जना भइरहेको हुन सक्छ । त्यसैले नेप्सेमा सफल हुन चाहने लगानीकर्ताका लागि मार्केट डेप्थ बुझ्ने कला क्रमशः महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ ।