प्रवास मुख्य समाचार समाचार हेडलाईन न्युज

मध्यपूर्व तनावबीच ऊर्जा संकट—चीन कसरी जोगिँदैछ ?

सुनकोसी न्यूज
चैत ५ गते, बिहिबार

काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो युद्ध र स्ट्रेट अफ होर्मुज मा उत्पन्न तनावले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित बनेको छ। इरानले उक्त मार्गमा नाकाबन्दीको चेतावनी दिएपछि तेल ढुवानी अवरुद्ध हुने जोखिम बढेको छ, जसको असर एसियाली देशहरूमा तीव्र रूपमा देखिएको छ।

विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल आयातकर्ता चीन पनि दबाबमा परे पनि अन्य देशहरूको तुलनामा अपेक्षाकृत सुरक्षित देखिएको छ। दीर्घकालीन ऊर्जा रणनीति, ठूलो भण्डारण क्षमता र वैकल्पिक स्रोतहरूको प्रयोगका कारण चीनले यस्तो संकट सामना गर्ने आधार तयार पारेको छ।

हाल तेलको मूल्य बढेर प्रतिब्यारेल १२० डलरसम्म पुगेको छ। आपूर्ति संकटले फिलिपिन्सइन्डोनेसिया जस्ता देशहरूलाई प्रत्यक्ष असर पारेको छ, जहाँ इन्धन बचतका लागि विशेष कदमहरू चालिएका छन्।

विश्लेषणअनुसार चीनले दैनिक करिब १.५ देखि १.६ करोड ब्यारेल तेल खपत गर्छ र यसको ठूलो हिस्सा आयातमा निर्भर छ। विशेषगरी साउदी अरबियाइरान प्रमुख आपूर्तिकर्ता हुन्। तर चीनको उत्तरी क्षेत्रमा रुस बाट पाइपलाइनमार्फत आउने तेल र आन्तरिक उत्पादनले आपूर्ति स्थिर राखेको छ।

ऊर्जा मिश्रणमा विविधता चीनको सबैभन्दा ठूलो बल बनेको छ। कोइला उत्पादनमा अग्रणी रहेको चीनले विद्युत उत्पादनमा अझै पनि कोइलालाई प्रमुख स्रोत बनाएको छ। साथै, सौर्य र वायु ऊर्जामा ठूलो लगानी गर्दै चीनले नवीकरणीय ऊर्जाको विस्तारलाई तीव्र बनाएको छ।

चीनले विगतमा सस्तो मूल्यमा कच्चा तेल किनेर विशाल भण्डारण तयार पारेको छ। अनुमानअनुसार उसँग करिब ९० करोड ब्यारेलभन्दा बढी तेल सञ्चित छ, जसले संकटको समयमा ‘सुरक्षा कवच’को काम गरिरहेको छ।

त्यसैगरी, विद्युतीय सवारी साधनको बढ्दो प्रयोगले पनि तेलमाथिको निर्भरता घटाएको छ। हाल चीनमा बिक्री हुने नयाँ सवारीमध्ये ठूलो हिस्सा विद्युतीय रहेको बताइएको छ।

यद्यपि, विज्ञहरूका अनुसार चीन पूर्ण रूपमा सुरक्षित भने छैन। विश्वव्यापी ऊर्जा संकट लम्बिँदै गएमा मूल्यवृद्धिको प्रभाव अप्रत्यक्ष रूपमा अर्थतन्त्रमा पर्ने सम्भावना अझै कायम छ।

निष्कर्षमा, दीर्घकालीन योजना, भण्डारण क्षमता र नवीकरणीय ऊर्जामा लगानीका कारण चीन ऊर्जा संकटबीच पनि अपेक्षाकृत सन्तुलित अवस्थामा रहेको देखिन्छ।

प्रकाशित मिति: बिहिबार, चैत्र ५, २०८२

 

 

ताजा अपडेट