विदेश • समाचार • हेडलाईन न्युज

तीन शक्तिशाली नेताको भेटवार्ता, विश्व संकट समाधानमा ठोस प्रगति भएन

सुनकोशी न्यूज
मंसिर ४ गते, शुक्रबार

काठमाडौं । अमेरिका, चीन र रूसका राष्ट्रप्रमुखबीच चीनको सेनजेनमा भएको ८१ मिनेट लामो छलफल ठोस उपलब्धिबिना टुंगिएको छ।

बिहीबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच भएको त्रिपक्षीय भेटवार्तालाई विश्वले चासोका साथ हेरेको थियो। युक्रेन र इरान युद्ध, आणविक हतियार नियन्त्रण, ऊर्जा आपूर्ति तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाका विषयमा छलफल भए पनि कुनै निर्णायक सहमति हुन सकेन।

तीन नेताको भेटपछि जारी संयुक्त घोषणामा संयुक्त राष्ट्रसंघको सुधार, तेल आपूर्ति विस्तार, आणविक जोखिम न्यूनीकरणका लागि संवाद र अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको क्षेत्राधिकारसम्बन्धी विषय समेटिएका छन्। तर युक्रेन र इरान युद्धबारे घोषणामा उल्लेख छैन।

सीको कूटनीतिक प्रभाव विस्तार

यो भेट चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङका लागि आफ्नो कूटनीतिक प्रभाव प्रदर्शन गर्ने अवसर बनेको छ। चीनमा दुई शक्तिशाली राष्ट्रका नेताहरूलाई एकै टेबलमा राखेर सीले अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा चीनको भूमिका प्रस्तुत गरेका छन्।भेटको सुरुवातमा सीले शक्तिशाली राष्ट्रहरूबीचको सम्बन्धले विश्‍व स्थिरता निर्धारण गर्ने बताएका थिए। शक्तिशाली राष्ट्रहरूबीच शान्ति कायम हुँदा विश्व सुरक्षित हुने र द्वन्द्व हुँदा विश्व अराजकतामा फस्‍ने उनको भनाइ थियो। यद्यपि युक्रेन र इरान युद्ध समाधानका लागि सीले कुनै ठोस प्रतिबद्धता जनाएनन्।

पुटिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उपस्थिति देखाउने अवसर

युक्रेनमाथि आक्रमणपछि पश्चिमी राष्ट्रहरूको प्रतिबन्ध र कूटनीतिक दबाब सामना गरिरहेका रूसी राष्ट्रपति पुटिनका लागि पनि यो भेट महत्त्वपूर्ण रह्यो। अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले युक्रेन युद्धसँग सम्बन्धित आरोपमा पुटिनविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको अवस्थामा चीनमा भएको यो भेटले उनलाई विश्वका प्रमुख शक्तिका नेताहरूसँग एउटै मञ्च साझा गर्ने अवसर दिएको छ। पुटिनले युक्रेन युद्धसहित क्षेत्रीय द्वन्द्व समाधानमा तीन देशका साझा हित रहेको बताएका थिए। तर युद्ध अन्त्यका लागि कुनै ठोस सहमति भएन।

आणविक हतियार नियन्त्रणमा सहमति भएन

तीन नेताबीच आणविक हतियार नियन्त्रणको विषय पनि उठेको थियो। अमेरिका र रूससँग ठूलो आणविक हतियार भण्डार छ भने चीनले पनि आफ्नो आणविक क्षमता विस्तार गरिरहेको छ।ट्रम्पले तीन देशबीच आणविक हतियार नियन्त्रणसम्बन्धी सहमति आवश्यक रहेको बताउँदै आएका थिए। तर चीनले अमेरिका र रूससँग समान स्तरको हतियार नियन्त्रण सम्झौतामा सहभागी हुन अनिच्छा देखाउँदै आएको छ। भेटपछि जारी घोषणामा आणविक जोखिम घटाउन संवाद गर्ने विषय समेटिए पनि हतियार नियन्त्रणसम्बन्धी कुनै निश्चित योजना वा समयसीमा तय भएन।

इरान युद्ध र ऊर्जा संकटमा प्रगति भएन

इरान युद्धका कारण मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था र विश्वको ऊर्जा आपूर्तिमा परेको असर पनि छलफलको विषय बनेको थियो। विशेषगरी होर्मुज जलमार्गमा उत्पन्न अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धन आपूर्तिलाई प्रभावित पारेको छ।ट्रम्पले इरान र युक्रेन युद्धका विषयमा छलफल भएको बताएका थिए। उनले सीसँग होर्मुज जलमार्ग खुला राख्ने र इरानलाई आणविक हतियार बनाउन नदिने विषयमा सहमति भएको दाबी गरेका थिए।

तर चीन र रूसले इरान युद्ध समाधानका लागि अमेरिकालाई सहयोग गर्ने कुनै ठोस प्रतिबद्धता सार्वजनिक गरेका छैनन्। संयुक्त घोषणामा पनि इरान युद्धको उल्लेख छैन।ऊर्जा आपूर्ति विस्तार र सहकार्य बढाउने विषय भने घोषणामा समेटिएको छ। तर युद्धका कारण सिर्जना भएको ऊर्जा संकट समाधान गर्ने ठोस योजना सार्वजनिक भएन।

अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाबारे साझा चासो

तीन देशका नेताहरूबीच संयुक्त राष्ट्रसंघको सुधार र अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको क्षेत्राधिकारबारे पनि छलफल भएको थियो।अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको संरचना र अधिकारक्षेत्रबारे तीनै देशका आ-आफ्ना चासो छन्। विशेषगरी अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको अधिकार र त्यसका निर्णयप्रति अमेरिका, चीन र रूसले विभिन्न समयमा असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्।

यस विषयमा साझा चासो देखिए पनि विश्वका प्रमुख सुरक्षा संकट समाधान गर्ने विषयमा भने तीन देशबीच सहमति जुट्न सकेन।समग्रमा ८१ मिनेट लामो भेटवार्ताले तीन शक्तिशाली राष्ट्रका नेताबीच संवादको अवसर सिर्जना गरे पनि युक्रेन र इरान युद्ध अन्त्य, आणविक हतियार नियन्त्रण तथा ऊर्जा संकट समाधानमा निर्णायक उपलब्धि हासिल गर्न सकेन।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम एपी र द गार्जियनका विश्लेषणअनुसार यो भेट तीन नेताका लागि कूटनीतिक उपस्थिति र आफ्नो प्रभाव प्रदर्शन गर्ने अवसर बनेको छ। तर विश्वले अपेक्षा गरेको युद्ध समाधान र अन्तर्राष्ट्रिय संकट न्यूनीकरणको ठोस बाटो भने अझै खुलेको छैन।

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, मंसिर ५, २०८३

 

 

ताजा अपडेट